====

45 lượt xem

Hiệp Hội Gốm Sứ – Dáng ấm trà tử sa nổi tiếng (P2)

Dáng ấm trà tử sa

Nhắc đến cái thú thưởng trà, không ai không biết đến Ấm tử sa. Ấm tử sa có rất nhiều loại và vô vàn kiểu dáng. Trong bài viết này Hiệp Hội Gốm Sứ sẽ giúp bạn hiểu thêm về các dáng ấm trà tử sa nổi tiếng. Hãy tham khảo ngay nhé!

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Long Đán

  • Dáng ấm trà tử sa Long Đán mang ý nghĩa đặc biệt. Long – Rồng, Đán – Trứng. Vậy Long Đán có nghĩa là trứng Rồng. Đây là một trong những loại ấm tử sa được ưa chuộng và có lịch sử lâu đời.
  • Ấm Long Đán có thân giống như quả trứng. Đặc biệt, vòi ấm ngắn, thẳng và quai ấm ngược rất giống với ấm tử sa Tây Thi. Khi rót trà dòng chảy đều, thẳng và mạnh. Đây là một trong những dáng ấm tử sa kinh điển được nhiều người chơi ấm yêu thích .
  • Ấm Long Đán có tên gọi phụ thuộc vào dáng ấm – hình quả trứng. Ấm với mong muốn về sự tốt lành. Trong văn hóa phương Đông, Rồng là cao nhất trong các hình ảnh về cát tường. Dựa vào trứng rồng đặt tên gọi cho dáng ấm là cách gọi cho sự viên mãn và cát tường.
  • Ấm Long Đán được biết đến là một trong bốn quốc bảo của Trung Quốc. Ấm có lịch sử lâu đời gắn liền với văn hóa thưởng trà của người xưa. Trải qua bao thăng trầm, biến cố của lịch sử, ấm vẫn mang trong mình khí phách của bậc “anh hào”. Nó được lưu truyền danh tiếng qua sự truyền tụng của các trà nhân về công năng. Hơn nữa, chất đất làm ấm và độ tinh xảo, đẳng cấp nghệ thuật chế tác ấm là điều không thể không nhắc tới.
  • Ngoài ra, ấm tử sa Long Đán còn là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Kiểu dáng ấm đơn giản nhưng vô cùng tinh tế, đường nét uyển chuyển và mềm mại.

 

Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Long Đán

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Phan Hồ

  • Đối với người sành trà thì dáng ấm trà tử sa Phan Hồ là dáng ấm quen thuộc. Phan Hồ có ba dáng ấm chính đó là: Dáng trái lê (Cao Phan); Thân ấm dẹt gần như đi ngang (Vĩ Phan); Thân ấm cao (Trung Phan).
  • Dáng ấm trà tử sa Phan Hồ được làm từ triều đại nhà Thanh ở Quảng Đông. Nhà họ Phan rất yêu thích trà nên họ đặt các nghệ nhân Nghi Hưng làm ra dáng ấm độc quyền cho riêng họ và chỉ sử dụng trong gia đình.
  • Loại ấm này được làm chủ yếu từ đất Chu sa. Từ hình dáng đến chất lượng ấm được sản xuất cho dòng họ Phan đều có những đặc điểm ưu việt hơn hẳn.
  • Trước đây, ở một số nơi ấm Phan Hồ được dùng làm của hồi môn cho con gái khi về nhà chồng. Dụng ý của việc làm này là muốn con gái trở thành một người vợ, người mẹ mẫu mực như trong dòng họ Phan. Bên cạnh đó, ý nghĩa sâu xa nhất là giáo dục tình đoàn kết gia đình, dòng họ.
  • Ấm trà Phan Hồ được làm từ đất Chu sa nên đặc tính có một không hai. Tức là, ấm hấp thụ rất tốt hương vị của trà pha trong nó. Bởi vậy, ấm sử dụng lâu năm càng hấp thụ hương vị trà nhiều hơn, trà pha ra sẽ ngon hơn. Ấm dùng lâu khi chế nước sôi, không cần cho trà cũng tỏa hương trà.
  • Nắp ấm Phan Hồ khít, không cong vênh, giữ hương và nhiệt cho nước trà. Ấm khi rót trà có độ ngắt nước rất chuẩn, không bị rớt rọt miệng vòi.
  • Trà pha xong để lâu trong ấm cũng không bị thiu, mốc.
  • Quai, núm nắp ấm và vòi được chế tác theo nguyên tắc tâm điểm nằm cùng trên một đường thẳng.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Phan Hồ

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Ngư Hóa Long

  • Ngư Hóa Long là dáng ấm trà tử sa truyền thống điển hình. Nó có ý là “Ngư vượt long môn”.
  • Mỗi nghệ nhân làm ấm Ngư Hóa Long đều có một cách nhìn và phong cách riêng. Nghệ nhân Đường Phụng Chỉ chế ấm Tiểu Ngư Hóa Long thì núm nắp tạo hình quyển vân. Thân ấm được đắp gợn sóng nhẹ. Đầu Rồng vươn ra ngoài sóng, đuôi Rồng cuốn vòng về phía sau tạo thành quai ấm. Quai ấm có vảy Rồng được khắc rất tinh tế.
  • Thiệu Đại Hanh – đại sư chế ấm đời Thanh thì đắp thân ấm gợn sóng theo từng lớp, từng lớp. Nghiêng về tính lập thể mạnh, đầu Rồng vươn ra trong sóng cuồn cuộn nhưng không có chân Rồng. Núm nắp được đắp hình sóng. Đầu Rồng con ngắn, to được bọc trong nắp ấm và có thể dịch chuyển ra vào được.
  • Nghệ nhân Hoàng Ngọc Lân cũng có phong cách chế tác riêng. Ông chế thân ấm gợn sóng, không mạnh về lập thể. Nửa thân Rồng vươn ra ngoài sóng, chân Rồng được đắp khắc hiện rõ. Núm nắp có hình quyển vân, đồng Rồng con lộng trong nắp thì nhỏ hơn.
  • Tuy ấm Ngư Hóa Long đa dạng về kiểu dáng nhưng nó vẫn thể hiện được sự tinh xảo, công phu, sức sống và sinh khí mãnh liệt.
  • Dấu triện của nghệ nhân được đóng dưới nắp ấm, dưới đáy ấm.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Ngư Hóa Long

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Liên Tử (Hạt sen)

  • Đối với ấm tử sa Liên Tử thì mỗi dòng họ lại có cách tạo hình khác nhau. Hình dạng ấm không cố định. Điều này cũng giống như một câu nói trong đạo Phật “Liên do tâm sinh, tâm sinh vạn tương”.
  • Dáng ấm trà tử sa Liên Tử bắt nguồn từ chiếc bình Liên Tử trong thời hoàng đế Sùng Trinh đời nhà Minh. Theo đó, tạo hình của bình Liên Tử là miệng thẳng, vai rủ xuống, chân cuốn tròn, bụng phình ra và thân hơi tròn dài. Nhìn tổng thể ấm Liên Tử giống như một hạt sen.
  • Sau này, ấm trở nên thanh tú hơn với nắp nhô lên có núm như viên ngọc. Ấm cũng không còn cao như trước đây nữa. Đường cong nhỏ chạy theo vai ấm, mảnh mai và thanh thoát. Quai ấm như cánh tay đang chống nẹ của mỹ nhân. Dáng dấp mảnh mai yêu kiều.
  • Ấm Liên Tử hiện nay rất được ưa chuộng. Vì vậy, nó cũng được các nghệ nhân thỏa sức sáng tạo. Các loại ấm Liên Tử: Như Ý Liên Tử, Bình Cái Liên Tử, Ngưu Cái Liên Tử.
  • Liên Tử là loại ấm nổi tiếng trong các loại ấm uống trà. Nó có đặc tính riêng biệt mà khó loại ấm nào có được. Xét về chất đất, ấm Liên Tử được chế tác tại Nghi Hưng gồm có hơn 20 khoáng chất. Đất có hàm lượng chất sắt cao nên khi gõ nhẹ vào thân ấm phát ra tiếng vang như chuông.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Liên Tử (Hạt sen)

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Gà Gô quai xách

  • Đây là dáng ấm trà tử sa do đại sư Cố Cảnh Chu sáng tạo. Ông sống với vợ ít hơn mình 11 tuổi tên là Hứa Nghĩa Bảo. Sống với nhau gần 20 năm thì vợ ông bị ung thư vòm họng không thể qua khỏi. Ông đau buồn, nghe tiếng gà Gô kêu não nề như tiếng than khóc nên sáng tạo ra loại ấm này. Từ đó, cách gọi dáng ấm Gà Gô quai xách nói lên nỗi niềm đau thương của đại sư dành cho người vợ của mình.
  • Ấm Gà Gô quai xách tạo hình cột cao chạc ba nhìn tổng thể như con chim đang bay với vòi là đầu. Thân ấm tròn dẹt, nhìn ngang giống như hình cái đầu của con chim non.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Gà Gô quai xách

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Đức Chung

  • Dáng ấm trà tử sa Đức Chung được chế tác từ nguyên liệu quặng thô Tử nê nguyên khoáng. Loại này có rất nhiều đặc tính hữu dụng. Đá vân mẫu thạch anh có hàm lượng quặng sắt tương đối nhiều. Vì vậy, ấm khi nung sẽ  dày, đặc. Nguyên liệu khoáng Tử nê càng dùng lâu càng tốt. Màu sắc nguyên liệu tương đối cũ so với loại có thời gian ủ ngắn. Ấm được chế tác ra cũng cho màu trà trông đẹp mắt và ổn định hơn.
  • Ấm Đức Chung được tạo hình một cách tinh tế, tỉ mỉ, rất vững chãi và khéo léo. Ý tứ của ấm cao sang, hình thái duyên dáng đẹp mắt.
  • Ấm Đức Chung có kiểu dáng hình cái chuông. Ấm trang nghiêm, ổn định tỉ lệ và cấu trúc cân đối. Phong cách ấm thoải mái, đơn giản và mộc mạc. Đây là loại ấm đại diện cho sự hưng thịnh của ấm tử sa. Nó cũng thể hiện kỹ năng chế tạo đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật sản xuất ấm tử sa cơ bản và truyền thống.
  • Dáng ấm trà tử sa Đức Chung tượng trưng cho nhân tài hữu dụng. Tổng thể ấm cho cảm giác tuyệt đỉnh, sờ miết cảm thấy thoải mái và dễ chịu. Tạo hình ấm cổ phác chân phương và loại bỏ những chi tiết cung đình rườm rà.
  • Chính diện thân ấm khắc hoa và chim sinh động và tinh tế. Ấm có tỉ lệ hoàng kim với ba điểm thẳng hàng. Vòi ấm nối liền với thân không hề bị chia cắt và vươn lên. Khi rót trà tạo ra dòng chảy suôn và mạnh.
  • Quai ấm có hình tai, đơn giản, rõ ràng, đường nét hoàn mỹ, tạo hình cân đối và dễ cầm nắm.
  • Đáy ấm có con dấu của nghệ nhân chế tác.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Đức Chung

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Dung Thiên

  • Dáng ấm trà tử sa Dung Thiên lấy hình ảnh từ Phật Giáo. Bụng ấm mô phỏng lại cái bụng của Phật Di Lặc. Tổng thể dáng ấm có cổ ngắn, nắp ấm có chóp hơi nhọn, bụng ấm tròn lớn.
  • Tên Dung Thiên có nghĩa là “Bụng to chứa được mọi việc trong thiên hạ”.
  • Dáng ấm Dung Thiên do đại sư Lã Dao Thần sáng tạo. Hình dáng khởi thủy của ấm dẹt, sau này nó được làm cao hơn. Việc chế tạo ấm để cho tổng thể cân đối đòi hỏi tay nghề rất cao của người làm ấm.
  • Ấm tử sa Dung Thiên được làm từ nguyên liệu đặc biệt. Đó là một loại đất sét rất mịn, nó chứa Thạch anh, Silic, Mangan, Cao lanh, Canxi, Crome oxide, Mica và nhất là chất sắt.
  • Ấm được nung ở nhiệt độ trên 1000 độ C. Tuy nhiệt độ nung cao nhưng ấm không bị cong vênh, nứt nẻ hay biến dạng. Độ co ngót của ấm khoảng 8-25%.
  • Sự pha trộn đất với nước theo tỉ lệ bí mật của các nghệ nhân là ẩn số khiến ấm Dung Thiên trở nên độc đáo. Nắp ấm khít, không cong vênh, giữ hương giữ nhiệt của trà. Dùng nắp ấm cà lên thành ấm nghe âm thanh phát ra rất trong và sắc. Khi nghiêng một góc 90 độ nắp ấm cũng không bị rơi khỏi thân.
  • Ấm tử sa nói chung và ấm Dung Thiên nói riêng có đặc tính có một không hai là hấp thụ rất tốt hương vị của trà được pha bên trong nó. Ấm dùng càng lâu thì càng hấp thụ nhiều hơn hương vị của trà. Nếu dùng lâu, khi pha trà mà không cho trà vào vẫn tỏa ra hương trà.
  • Khi rót trà ấm có độ ngắt nước chuẩn, không bị rớt rọt ra miệng vòi.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Dung Thiên

Dáng ấm trà tử sa – Ấm hoa Mẫu Đơn

  • Hoa Mẫu Đơn được mệnh danh là bà chúa của các loài hoa. Nó thể hiện sự sang trọng, quý phái và hấp dẫn.Tinh hoa của Mẫu Đơn toát ra đem lại vẻ đẹp, sức quyến rũ và may mắn trong tình yêu. Đây cũng là quốc hoa của Trung Quốc. Nó tượng trưng cho sự phồn thịnh của quốc gia. Sự lộng lẫy của hoa Mẫu Đơn gợi cho ta cảm giác nguy nga, tráng lệ. Nó tượng trưng cho sự kỳ vọng và theo đuổi một cuộc sống giàu sang phú quý.
  • Hoa Mẫu Đơn còn tượng trưng cho phẩm chất cao thượng. Mặt khác, nó chính là hiện thân của cái đẹp, đức hạnh và tình yêu chân chính. Hoa Mẫu Đơn đã trở thành chủ đề sáng tác của các nghệ sĩ.
  • Ấm tử sa hoa Mẫu Đơn được làm từ chất liệu đất tử sa lấy từ vùng núi Hoàng Long.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm hoa Mẫu Đơn

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Tỉnh Lan

  • Dáng ấm trà tử sa Tỉnh Lan được lấy cảm hứng từ cái tang giếng của người xưa. Nghệ nhân với trí tưởng tượng phong phú, đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ đã tạo ra sản phẩm ấm Tỉnh Lan.
  • Ấm Tỉnh Lan còn có tên khác là ấm Tinh Lan, mô phỏng dáng của tang giếng hình trụ. Thời xưa nghệ nhân thường chế tác ấm có hình trụ thuôn đều xuống tận đáy. Tuy nhiên, ấm dần được cách điệu cho phù hợp với nhu cầu người sử dụng trong từng thời kỳ. Ấm Đoàn Sa dáng Tỉnh Lan là một trong những biến thể của ấm Tỉnh Lan truyền thống. Phần đáy ấm được bó lại để tạo nét uyển chuyển cho toàn thân.
  • Nguồn gốc ấm Tỉnh Lan: Người xưa khi đào giếng thấy cái tang giếng có hình trụ cao cách mặt giếng khoảng 40-50cm. Việc xây thêm tang giếng với nhiều mục đích. Đầu tiên là để tránh việc đất cát bị gió cuốn vào lòng giếng, thứ hai là để tránh việc những người đi đêm về vô tình ngã vào và lí do thứ ba mang một ý nghĩa nghệ thuật. Khi xây tang giếng, người xưa thường khắc lên thân nó những bức họa của phong cảnh xung quanh. Hoặc cũng có thể là triện lên một bài thi phú như ghi lại dấu tích của một thời kì oai hùng.
  • Với tang giếng đơn sơ, mộc mạc, người xưa đã biến nó thành một biểu tượng cho văn hóa, cho nghệ thuật. Nó cũng trở thành nguồn cảm hứng của nghệ nhân làm ấm tử sa.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Tỉnh Lan

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Mỹ Nhân Kiên

  • Dáng ấm trà tử sa Mỹ Nhân Kiên được chế tác thủ công. Hình dáng ấm thanh thoát, dịu dàng như thiếu nữ.
  • Ấm tử sa Mỹ Nhân Kiên được tạo hình giống bờ vai thiếu nữ. Tuy nhiên, nó vẫn giữ được nét trang nghiêm, thanh lịch, quý phái và mê hoặc.
  • Tổng thể ấm Mỹ Nhân Kiên uyển chuyển. Điểm nhấn là phần tiếp giáp giữa nắp ấm và thân ấm không có gờ. Khi vuốt từ nắp ấm xuống thân ấm cảm giác sự liền mạch, không bị gợn. Đây cũng là phần khó nhất khi chế tác ấm Mỹ Nhân Kiên thủ công. Bên cạnh đó, việc chế tác các đường nét ấm lại càng khó hơn. Đặc biệt, là độ nhạy cảm trong việc tạo hình cho nắp và thân ấm.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Mỹ Nhân Kiên

Dáng ấm trà tử sa – Ấm Tần Quyền

  • Ấm Tần Quyền có nguồn gốc từ câu chuyện của nhà Tần. Tần Quyền ám chỉ nhà Tần với sức mạnh và quyền lực thống nhất Trung Hoa.
  • Dáng ấm trà tử sa Tần Quyền: Vòi ngắn, phía trên miệng ấm thu hẹp và mở rộng dần về phía đáy. Chân ấm bằng tạo sự cân đối và vững chắc. Nó đồng thời diễn tả uy quyền, sức mạnh của nhà Tần.
  • Tổng thể ấm Tần Quyền toát lên vẻ mạnh mẽ, ngắn gọn nhưng đơn giản và rộng rãi.
  • Sách vở không ghi lại chính xác ai là người đầu tiên làm ra ấm Tần Quyền. Chỉ biết rằng, cuối đời nhà Thanh có Mai Hữu Trúc cùng Vận Thành chế tạo. Trước đây, quai ấm Tần Quyền tròn và đơn giản như vành tai. Sau này, được biến tấu thành hình Rồng.
  • Ấm Tần Quyền có màu nâu đỏ nổi bật. Đây là màu phổ biến của đất tử sa.
  • Trên thân ấm Tần Quyền có in chữ Hán, đây chính là dấu tích của tác giả.
Dáng ấm trà tử sa
Dáng ấm trà tử sa – Ấm Tần Quyền

LIÊN HỆ: HIỆP HỘI GỐM SỨ

Địa chỉ: Số 166 – Giang Cao – Bát Tràng – Gia Lâm – Hà Nội

Hotline: 0977.098.023

Tổng đài tư vấn 24/7:  08888.56689

Fanpage: https://www.facebook.com/hiephoigomsu/

 

Summary
Hiệp Hội Gốm Sứ - Dáng ấm trà tử sa nổi tiếng (P2)
Article Name
Hiệp Hội Gốm Sứ - Dáng ấm trà tử sa nổi tiếng (P2)
Description
Nhắc đến cái thú thưởng trà, không ai không biết đến Ấm tử sa. Ấm tử sa có rất nhiều loại và vô vàn kiểu dáng. Trong bài viết này Hiệp Hội Gốm Sứ sẽ giúp bạn hiểu thêm về các dáng ấm trà tử sa nổi tiếng.
Author
Publisher Name
HIỆP HỘI GỐM SỨ
Publisher Logo
Zalo: 0977.098.023
Chat Facebook
Gọi điện ngay