44 lượt xem

Cùng HIỆP HỘI GỐM SỨ tìm hiểu về nghệ thuật trà đạo Trung Quốc

Trà đạo Trung Quốc

Nghệ thuật trà đạo Trung Quốc có nhiều nét vô cùng đặc sắc. Trung Quốc cũng là quê hương của các loại trà ngon. Đây cũng là cái nôi của trà đạo. Bởi lẽ, đây là quốc gia đầu tiên phát hiện ra trà và sử dụng trà như một thức uống. Đối với người Trung Quốc, thưởng trà đã trở thành nét văn hóa ngàn năm lịch sử. Cùng tìm hiểu về nghệ thuật trà đạo Trung Quốc qua bài viết sau đây.

Tóm tắt nội dung (mục lục)

Lịch sử nghệ thuật trà đạo Trung Quốc

Người Trung Quốc uống trà đã có hơn 4000 năm lịch sử. Tương truyền, trước năm 280, ở miền Nam Trung Quốc có một nước nhỏ gọi là nước Ngô. Mỗi khi nhà vua thết tiệc các đại thần, thường ép các đại thần uống rượu cho say mềm. Trong số các đại thần có đại thần tên là Vĩ Siêu không thể uống nhiều rượu. Vì vậy, nhà vua cho phép ông ta uống trà thay rượu. Từ đó về sau, các quan văn bắt đầu dùng trà để tiếp khách. Vừa thưởng trà vừa trò chuyện làm cho bầu không khí trở nên thoải mái hơn.

Cũng có ghi chép cho rằng, thói quen này của người Trung Quốc có liên quan đến Phật Giáo. Vào những năm 713 đến 741, các sư sãi và tín đồ trong chùa do ngồi tụng kinh trong thời gian dài thường ngủ gật và ăn vặt. Nhà sư đã nghĩ ra cách cho họ tỉnh táo. Từ đó, phương pháp này được lưu truyền đi khắp nơi. Trong khi đó, những gia đình giàu có của nhà Đường còn mở phòng chuyên pha trà. Tại phòng này, các trà nhân thưởng thức trà và đọc sách – phòng trà.

Năm 780, ông Lục Vũ chuyên gia về trà của nhà Đường đã viết cuốn sách về trà đầu tiên “Kinh nghiệm về trà”. Nội dung cuốn sách là tổng hợp kinh nghiệm trồng trà, pha và thưởng thức trà. Ông đã được người đời tôn là “Thánh trà”. Trong đời nhà Tống, nhà vua đã dùng tiệc trà để thết các đại thần. Trong hoàng cung thời nhà Thanh, không chỉ uống trà mà còn sử dụng để tiếp những vị khách nước ngoài.

Trà đạo Trung Quốc
Trà đạo Trung Quốc đã có lịch sử lâu đời

Ý nghĩa của nghệ thuật trà đạo Trung Quốc

Ở Trung Quốc, trà được liệt vào 1 trong 7 thứ quan trọng trong cuộc sống: Củi, gạo, dầu, muối, tương, dấm, trà. Có thể thấy rằng, đối với họ được uống trà là điều rất quan trọng. Dùng trà để tiếp khách là thói quen của người Trung Quốc. Khi có khách đến nhà, chủ nhà sẽ bưng một chén trà thơm ngào ngạt mời khách. Họ cùng nhau uống trà và trò chuyện.

Đạo có nghĩa chân chính là cho con người biết rằng mọi sự vật đều theo đạo mà vận hành, đều là có quy luật nhất định. Đạo thể hiện phép tắc và quy luật của vũ trụ, nhân sinh. Nghệ thuật trà đạo Trung Quốc là một nghệ thuật trung gian. Nghệ thuật này lấy trà làm phương tiện để truyền đạt. Nó kế thừa tinh thần của văn hóa truyền thống Trung Hoa.

Để TÂM tĩnh lặng là nét đẹp trong trà đạo Trung Quốc. Người pha trà phải để TÂM vào từng việc làm nhỏ. Tức là “Dụng TÂM chế trà”. Như vậy, tâm tính là vấn đề được coi trọng trong trà đạo. Để đạt được cảnh giới của đạt Đạo thì vấn đề tâm tính phải được rèn giũa và tôi luyện. Tu hành trà đạo chính là tu tâm dưỡng tính. Từ vị đắng của trà sẽ hiểu ra được nhân sinh. Hiểu được rằng con người sinh ra không phải là được hưởng phúc mà chính là chịu khổ mà hành thiện. Để rồi chịu khổ mà buông bỏ tham lam và trở về với cái ban đầu vốn là tốt đẹp.

Trà đạo Trung Quốc
Để TÂM tĩnh lặng là nét đẹp trong trà đạo Trung Quốc

Cách pha và thưởng thức trà đạo Trung Quốc

Dụng cụ pha và uống trà

Ấm tử sa là dụng cụ pha trà không thể thiếu trong trà đạo Trung Quốc. Địa danh nổi tiếng sản xuất ấm là Giang Tô – Nghi Hưng. Ấm đất ở Nghi Hưng thời Minh có nhiều dáng và kích cỡ khác nhau. Đến nay, ấm tử sa Nghi Hưng vẫn là chuẩn mực cho ấm đất hiện đại. Chén dùng uống trà được chuộng ở Trung Quốc là chén sứ Cảnh Đức. Đây là loại chén nhỏ không có quai.

Ở Trung Quốc, ngoài ấm hãm trà người ta còn sử dụng một dụng cụ trung gian đó là “trà hải”. Trà hải có hình dáng hơi giống bình đựng sữa của phương Tây nhưng nhỏ hơn. Mục đích để dừng thời gian hãm trà khi lượng nước trà trong ấm không thể rót hết ra chén hoặc để lược xác trà trước khi rót vào chén. Ở Trung Quốc không sử dụng đĩa lót chén như phương Tây nhưng dùng một đĩa sâu to hơn gọi là “trà thuyền”. Nó được dùng để chứa nước nóng ngâm ấm, chén cho nóng.

Các dụng cụ phụ trợ khác:

  1. Muỗng lấy trà
  2. Phễu hứng trà
  3. Đồ lược trà
  4. Lọc trà
  5. Hũ đựng trà
  6. Kháo trà
  7. Khay trà…vv.

Cách pha và thưởng thức trà

  1. Đun nước: Để nước nóng lên từ từ đến sôi lớn. Nhấc ra mở nắp ấm để cho nước trong ấm trở lại phẳng lặng. Việc làm này giúp hạ nhiệt độ của nước.
  2. Rửa ấm chén bằng nước nóng: Đầu tiên là rót nước sôi để tráng qua ấm chén pha trà. Mục đích là để tiệt trùng và tránh giảm nhiệt độ của nước khi pha, giúp giữ hương trà được lâu hơn.
  3. Cho trà vào ấm: Dùng thìa tre hoặc thìa gỗ để múc trà. Sau đó, cho trà vào ấm, lượng trà tùy thuộc vào số người uống.
  4. Rửa trà: Rửa trà là bước để loại bớt một số tạo chất có trong lá trà. Thao tác này cũng giúp lá chè ngấm nước, nở ra, tinh chất trà trong lá sẽ bền hơn và có thể gọi là đánh thức trà. Trong khi chờ cho trà ngậm nước, tráng chén tống và chén quân bằng nước nóng. Sau mỗi lần pha cần hãm lâu hơn 30 giây cho đến 1 phút.
  5. Rót trà: Trà được rót ra chén tống trước. Sau đó, từ chén tống sẽ được chia đều ra chén quân để thưởng thức. Khi chia trà cũng không rót đầu chén này rồi qua chén kia. Rót một chút vào mỗi chén, hết vòng nếu còn rót thêm một vòng nữa. Như vậy sẽ đảm bảo hương vị và độ đậm nhạt các chén đều như nhau.
  6. Thưởng trà: Thưởng thức trà nên uống thành ngụm nhỏ. Cách này vừa để thưởng thức vừa để tỏ lòng cảm tạ đối với người mời trà. Người mời trà và khách khi mời nhau phải cung kính cúi chào nhau. Trước khi đưa tới miệng, phải nâng chén trà sang tay trái rồi qua phải gọi là “Du sơn lãm thủy”. Chuyển chén trà vào lòng bàn tay, nâng lên mũi để thưởng hương vị trà, từ từ cho ngụm trà đi xuống cổ họng.
Trà đạo Trung Quốc
Ấm tử sa là dụng cụ pha trà không thể thiếu trong trà đạo Trung Quốc

Nét độc đáo trong nghệ thuật trà đạo Trung Quốc

Văn hóa trà phản ánh đặc điểm của văn hóa truyền thống phương Đông. Đó là sự kết hợp giữa Trà và Đạo. Thời Trung Hoa cổ, Đạo hiện diện trong tất cả các ngành nghề. Mọi người đều quan tâm đến việc theo Đạo. Vì vậy, cũng có Đạo trong việc thưởng trà. Theo quan điểm của người Trung Quốc, trà đạo là sự hài hòa, tĩnh lặng, mãn nguyện và trung thực. Là một cách thức để đạt đến trạng thái vô ngã.

Về nghi lễ trong trà đạo Trung Quốc thì không có sự thống nhất. Tại Bắc Kinh, người được mời trà nên đứng dậy, tay đỡ chén trà, sau khi nói cảm ơn mới thưởng thức. Còn ở Quảng Đông, người được mời nên khum tay lại để đón nhận chén trà. Sau đó, gõ gõ 3 lần vào bàn để tỏ lòng biết ơn. Đây là một hình thức được bắt đầu từ thời vua Khang Hy.

Trong trà đạo Trung Quốc, người ta thường thưởng trà trong một phòng kín hoặc hoa viên. Nếu là phòng kín thì trong phòng sẽ được treo tranh, thơ, câu đối thư pháp…Bức họa phong cảnh lớn là thứ không thể thiếu trong phòng trà. Nó giúp trà nhân cảm nhận mình được hòa vào thiên nhiên và cũng giúp căn phòng thêm ấm áp. Nếu không gian thưởng trà là hoa viên thì người thưởng trà sẽ ngồi giữa hoa viên có cả nước và hoa.

Trà đạo Trung Quốc
Trà đạo Trung Quốc 

Công dụng của một số loại trà được sử dụng phổ biến ở Trung Quốc

 Theo ông Trần Tông Mậu (Trung Quốc) – chuyên gia đầu ngành nghiên cứu trà: “Uống trà một phút thì có thể giải khát, uống trà một giờ giúp thư thái, uống trà một tháng thì khỏe mạnh, uống trà cả đời ắt sống lâu”. Dưới đây là công dụng của một số loại trà được người Trung Quốc ưa chuộng:

Trà xanh

  • Catechin trong trà có đặc tính chống vi khuẩn và chống virus
  • Diệt khuẩn trong miệng và đường ruột
  • Giảm Cholesterol và chống huyết áp cao
  • Catechin trà và polysaccharides có thể làm giảm lượng đường trong máu
  • Cải thiện lưu thông máu.

Trà đen

  • Giảm Cholesterol xấu
  • Giảm chất béo
  • Giàu Fluoride, tăng cường sức khỏe răng miệng
  • Giúp tăng chắc khỏe xương
  • Giảm mệt mỏi, căng thẳng
  • Tăng cường tính đàn hồi của mạch máu.

Ô long

  • Polyphenols có trong trà giúp ngăn ngừa sâu răng
  • Cung cấp vitamin C rất tốt cho da
  • Giảm kích ứng da
  • Giảm lượng Cholesterol
  • Giúp điều hòa âm dương
  • Giúp cải thiện hiệu suất của các enzyme phân hủy các chất béo.
Trà đạo Trung Quốc
 “Uống trà một phút thì có thể giải khát, uống trà một giờ giúp thư thái, uống trà một tháng thì khỏe mạnh, uống trà cả đời ắt sống lâu”.

Nghệ thuật trà đạo Trung Quốc có lịch sử lâu đời. Nó còn xuất hiện lâu năm hơn cả trà đạo Nhật Bản. Trong từng giai đoạn, trà có ý nghĩa khác nhau nhưng nó đều thể hiện sự yêu thích và tôn trọng của người Trung Quốc đối với Trà đạo. Thưởng trà ở Trung Quốc đã được nâng lên thành nghệ thuật và là nét văn hóa độc đáo. Khi đến Trung Quốc, ngoài việc được ngắm nhìn những cánh đồng trà bạt ngàn bạn còn được thưởng thức những tách trà thơm ngon đồng thời học cách pha trà độc đáo của người dân nơi đây./.

LIÊN HỆ: HIỆP HỘI GỐM SỨ

Địa chỉ: Số 166 – Giang Cao – Bát Tràng – Gia Lâm – Hà Nội

Hotline: 0977.098.023

Tổng đài tư vấn 24/7:  08888.56689

Fanpage: https://www.facebook.com/hiephoigomsu/

Summary
Cùng Hiệp hội gốm sứ tìm hiểu về nghệ thuật trà đạo Trung Quốc
Article Name
Cùng Hiệp hội gốm sứ tìm hiểu về nghệ thuật trà đạo Trung Quốc
Description
Nghệ thuật trà đạo Trung Quốc có nhiều nét vô cùng đặc sắc. Trung Quốc cũng là quê hương của các loại trà ngon. Có thể nói Trung Quốc chính là cái nôi của trà đạo. Bởi lẽ, đây là quốc gia đầu tiên phát hiện ra trà và sử dụng trà như một thức uống. Đối với người Trung Quốc, thưởng trà đã trở thành nét văn hóa ngàn năm lịch sử.
Author
Publisher Name
HIỆP HỘI GỐM SỨ
Publisher Logo
Zalo: 0977.098.023
Chat Facebook
Gọi điện ngay